Niet zo perfect omgaan met een collega in nood

Bijgewerkt: jun 13



Okay, op de vraag of ik eind van de dag tijd had, antwoordde ik dat wanneer het urgent was dat ik gestoord kon worden. Ik had al zo’n vermoeden dat de er wat speelde met deze collega, ondanks de beperkte contacten via MS Teams door de weeks. Het meest duidelijke signaal was de ziekmelding 48 uur naar een vakantie van bijna 3 weken. Om half zes in de ochtend vorige week kwam die melding binnen op WhatsApp. Na twee ziektedagen weer werken, komt het appje met de vraag of ik even tijd had. En ook al had ik dat eigenlijk niet, appte ik terug dat ik voor belangrijke zaken ruimte zou maken.


Het bleek urgent. Ik zat in een online workshop over digitale vaardigheden in de zorg. Zo’n workshop waarin via chat ca 40 deelnemers wetenswaardigheden delen, toen de chatoproep van mijn collega in MS Team binnenkwam. Ik beëindigde de workshop - dacht ik! - en opende de chat. Daar trof ik mijn collega zichtbaar ongemakkelijk. Als ik vraag wat er speelt, gaan de chats is de workshop nog vrolijk door. Ping, ping, ping. “Het gaat niet goed met mij”. Ping, ping, ping.


Sprakeloos met een zwijgen dat voor mijn gevoel een minuut duurde, overdonderd en in verhoogde alertheid, kijk ik naar de collega op het scherm. Ik wil aanraken maar kan niet, ik kan alleen praten en weet even niet. Ping ping ping, gaat het door.


In juni vorig jaar was ik nog op een training ziekteverzuimpreventie geweest, wat ik met het oog op stress gerelateerde klachten in tijden van Corona een verstandige investering vond. Het signaleringsgesprek stond centraal. Stress gerelateerde klachten zien is één, het goede gesprek daarover voeren om die signalen te duiden, is twee. Er was een eenvoudig ezelsbruggetje LSI: luisteren, samenvatten, invoelen. Het doel van het signaleringsgesprek is naast toetsen, vooral een vertrouwensbasis leggen om de collega in regie stappen te laten nemen om meer in balans te komen. Starten met een open vraag en luisteren.


Ping. “Wat speelt er?”, vraag ik. Ping. Ping. Ik krijg in korte fragmenten het verhaal te horen, Het verhaal dat herkenbaar is voor iedereen die met oplopende spanningen te maken heeft gehad. Fysieke klachten, concentratieproblemen, slecht slapen, emotioneel, etc. en de bijna 3 weken vakantie die niet de ontspanning heeft gegeven. Ik luister geconcentreerd en voel ongemak vanwege het gepingel en onmacht vanwege de afstand die het gesprek geeft. Ik voel ook bewondering voor het benoemen en ik voel het appel dat aan mij gedaan wordt met de hulpvraag. Ik voel mij ook geraakt door het vertrouwen dat mij gegeven wordt.


Met het gepingel op de achtergrond is het merkbaar dat het niet alleen technisch lastig is om te spreken: “ik praat niet makkelijk over zulke dingen” zegt de collega. De werkdag zit er bijna op. Ik herpak mijzelf en neem de regie. We spreken af om morgen ruim de tijd te nemen en spreken wat “EHBO maatregelen” af: doe alleen wat je aankunt en alleen moet, minimaliseer mailen en telefonie en neem direct contact op als er wat speelt wat je niet kan. Wanneer de verbinding verbroken wordt, is de collega opgelucht. Ping, ping.


Als ik terugkijk op het gesprek, ben ik enerzijds blij met dat het hoge woord eruit is. Het geping als irritant alarm staat symbool voor de urgentie en het appel om hulp. Nu volgt meer het onderzoeken en uitdiepen en kijken ‘wat er speelt’ in het werk. Aan de andere kant vraag ik mij af hoe mijn gevoel, overvallen zijn, is overgekomen. Toch ook niet het sterkste staaltje leiderschap? Uiteindelijk was ik best gedecideerd en nam ik even de regie over, bij start van het gesprek was het toch veel afstemmen en zoeken.


De volgende dag spreken we uitgebreid over de situaties wanneer echt lastig is, Ik stel open vragen, ik luister en bevestig met erkenning en herkenning. De kramp vloeit langzaam uit het gesprek en wordt meer fluïde, we maken nieuwe afspraken, nu met mijn collega in de regie en een vangnet van teamleden om te steunen. Ik voel de opluchting wanneer ik zeg deze onbalans niet te zien als uniek en vooral niet als een individueel probleem wat je helemaal zelf moet oplossen. Mijn collega is in het omgaan met stress in het werk niet uniek hierin en staat daarin niet alleen.


Sta ik er ook niet alleen in om zo onbeholpen een signaleringsgesprek te houden? Ping!


It's impossible to achieve the aim without suffer

EXPOSURE, Robert Fripp