Imperfect positie innemen in een Agile team



Een overstap als Agile coach naar team manager is opmerkelijk, al helemaal als je bedenkt dat bij start bekend is dat het team aan het begin staat van een transformatie naar Agile werken. Als je je daar als team manager in laat parachuteren, hoe land je dan?


Ik heb het zien gebeuren


Ik heb het zien gebeuren: de vertwijfeling, de weerstand, de verontwaardiging en de stress bij team managers van teams die zelforganiserend worden.


Ik heb het zien gebeuren wat het doet met team managers wanneer een van hogerhand aangestuurd ‘Agile Transformation Programma’ gelanceerd wordt.


Ik heb het zien gebeuren dat de vraag ”wat moeten we met al die team managers aan” in de lucht hangt, als een geboekte vakanties bij de uitbraak van een pandemie. Je verlangt collectief wel naar ‘iets’ van team management en weet tegelijkertijd eigenlijk niet wat je er mee aan moet.


Ik heb het zien gebeuren dat de team managers ook in de transformatie naar Agile werken juist dé schakel in afstemming met andere afdelingen en hoger management bleven.


Wanneer de teams zelf organiserend worden, met product owners en scrum masters is, wat is dan de positie van de team manager? Wat is mijn positie?


Je gaat het pas zien als je het doorhebt


De uitspraak “Je gaat het pas zien als je het doorhebt” van Johan Cruyff is ook hier van toepassing. Pas toen ik er echt zelf mee geconfronteerd werd en voelde hoe het is om in zo’n positie te zoeken, zag ik beter wat nu de essentie is van management in relatie tot Agile teams.


Het zoeken begon al bij de aanstelling, als mijn positie getracht wordt te framen in het scrum frame work. Mij werd gevraagd of ik mijzelf zag als scrum master? Of toch meer als product owner of eerder iets van beiden met een leiderschapstaak erbij? Is de team manager van het hoe, het wat of het waarom? Met de rollen scrum master en een product owner ontstaat al snel het gevaar van twee of drie kapiteins op een schip. Wie coacht dan het team: scrum master of team manager met agile coach ervaring? Wie stemt de kwartaalplanning en de sprintplanning met de stakeholders (managementlevel) af: product owner of team manager met ervaring?


Rol ambiguiteit


De ambiguiteit over mijn rol droeg ik met mij mee:

  • Wat verlang ik voor dit team in deze organisatie en wat wil ik zelf

  • Hoe kan ik bijdragen in versnellen met mijn Agile coaching en hoe voorkom ik dat ik de ontwikkeling van de startende product owner en scrum master rem

  • Hoe zorg ik ervoor dat zelforganisatie bevorderd wordt zonder dat ik daar in een command en control aanpak schiet (“ik wil dat je nu zelf organiserend bent”)

  • welke Agile framework is geschikt of is het natuurlijker zelf betekenis te geven aan "Agile"

  • Hoeveel team management functie is nodig?

  • Ben ik eigenlijk wel nodig?

  • Wil ik dit wel?

Vragen waar ik ruim een jaar later nog steeds geen volledig antwoord op heb. Het blijft onderzoeken, uitproberen en uitvinden.

De imperfecte manager vraagt zich af wat hier en nu goed voor team en organisatie is en durft zich aan te passen aan het ecosysteem waarin die landt

Alle rollen en posities waren in beweging in de periode waarin ik als startend team manager zelf ook behoefte had aan identiteit, herkenbaarheid en een plek in het geheel. Idealiter zie ik toekomst in een teal organisation (vergelijkbaar met Buurtzorg, zie ook TATW ). Dit mooie idee stond nogal haaks op mijn behoefte om een waardevolle plek te hebben en mijn besef van wat dit team en organisatie aan kon. Ik ervoer nu zelf de twijfel, de weerstand en de spanning.




Wat helpt?


In die situatie hielp het mij om het vraagstuk van positionering aan de hand van de managementrollen rond het werk in het team bespreekbaar te maken met het team. Bovenstaande figuur geeft aan welke rollen er zoal zijn, naast management van het proces in de team samenwerking en de backlog is er in essentie ook nog de rol om op te treden namens de werkgever, daar zitten tal van HR-, budgets-, beleids- taken aan vast die in de huidige status van de organisatie (nog) niet bij het team zijn belegd. Deze praatplaat maakte duidelijk waar wie van was, hoe we het nu zien, zodat we weer verder konden.


Daarnaast hielp het de Agile coaching bespreekbaar te maken en de aanpak Denk-Doel-Leer daarop af te stemmen. We namen de ruimte om een Agile manier van werken te ervaren en van de ervaringen te leren. Ik kon daar als team manager een coachende rol in vervullen, zowel naar het team als geheel als naar de product owner en de scrum master individueel. Verder deed ik bewust op momenten een stap terug om ruimte te maken voor de scrum master in het faciliteren van de groep en nam ik de product owner mee en in overleggen om de rol van product owner vorm te geven.


Met een kader voor managementrollen en de perspectief op Agile coaching had ik de parachute opgerold en konden we weer verder. Om al snel tegen nieuwe spanningen aan te lopen, zoals deze eerlijke vraag "zeg manager: wat is nou eigenlijk jouw visie en de punt op de horizon?" (wordt vervolgd)


Home is where I want to be

Pick me up and turn me round

I feel numb, burn with a weak heart

I guess I must be having fun

This Must Be the Place (Naive Melody) - Talking Heads